Klej do płytek to jedno z najczęstszych źródeł azbestu w starszych budynkach. Szczególnie zaprawa klejowa za płytkami w łazienkach i kuchniach często zawiera azbest, jeśli płytki ułożono przed zakazem stosowania azbestu w 1997 roku. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego klej do płytek jest materiałem podwyższonego ryzyka i jak sprawdzić, czy zawiera azbest.
Dlaczego w kleju do płytek jest azbest?
Od połowy XX wieku azbest dodawano do zapraw klejowych, aby poprawić ich właściwości techniczne. Włókna azbestu czyniły klej mocniejszym, bardziej elastycznym i odporniejszym na ciepło. Właściwości te ceniono szczególnie w pomieszczeniach mokrych, takich jak łazienki i kuchnie, gdzie klej musiał wytrzymywać wahania temperatury i wilgoć.
Azbest stosowano w klejach aż do wprowadzenia zakazu. Najszerzej używano go w latach 60. i 70., kiedy powstała duża część dzisiejszych bloków i domów jednorodzinnych.
Płytki czy klej?
Ważne jest, aby zrozumieć, że same płytki ścienne i podłogowe zwykle nie zawierają azbestu. Ryzyko tkwi w zaprawie klejowej między płytką a ścianą lub podłogą. Oznacza to, że nie wystarczy odspoić i zbadać płytkę – próbkę należy pobrać z kleju.
Często osoba remontująca odspaja płytkę i bada właśnie ją, a klej pod spodem pozostaje niezbadany. To częsty i niefortunny błąd, ponieważ to właśnie klej najprawdopodobniej zawiera azbest.
Jak pobrać próbkę kleju do płytek
Aby pobrać próbkę kleju, trzeba odspoić jedną płytkę. Płytkę należy ostrożnie podważyć dłutem lub nożem. Po jej zdjęciu zeskrobuje się lub odłupuje kawałek kleju. Próbka powinna mieć mniej więcej 2–5 centymetrów.
Podczas pobierania próbki należy stosować maskę klasy FFP3 i rękawice ochronne. Nie warto używać zbyt dużej siły, bo powoduje to niepotrzebne pylenie. Próbkę wkłada się do strunowego woreczka foliowego i wyraźnie opisuje, z jakiego materiału i z jakiego miejsca pochodzi.
Klej do płytek w łazience i kuchni
Łazienki i kuchnie to najczęstsze miejsca, w których występuje klej do płytek zawierający azbest. W obu pomieszczeniach jest dużo płytek na ścianach i podłogach, a klej pod każdą powierzchnią może pochodzić z innego okresu i mieć inny skład.
W łazience klej do płytek jest szczególnie kłopotliwy, ponieważ rozbiórka w ciasnym pomieszczeniu powoduje dużo pyłu. W kuchni podczas remontu skuwa się najczęściej płytki nad blatem i płytki podłogowe. W obu przypadkach klej trzeba zbadać przed rozbiórką.
Co zrobić, jeśli w kleju do płytek jest azbest?
Jeśli analiza wykaże azbest w kleju do płytek, skuwanie płytek i usuwanie kleju należy przeprowadzić jako prace przy usuwaniu azbestu. Oznacza to, że wykonuje je firma posiadająca kwalifikacje do usuwania azbestu, stosując odpowiednie środki ochrony – wydzielenie strefy pracy, podciśnienie i środki ochrony indywidualnej.
Usuwanie azbestu to dla fachowców rutynowa praca, którą można wpisać w harmonogram remontu. Koszt jest rozsądny w porównaniu z bezpieczeństwem, jakie zapewnia prawidłowo przeprowadzone usunięcie. Szlifowanie lub skuwanie kleju zawierającego azbest bez zabezpieczeń jest natomiast niebezpieczne i niezgodne z przepisami, których przestrzeganie nadzoruje Państwowa Inspekcja Pracy.
Podsumowanie
Klej do płytek to częste źródło azbestu w starszych budynkach. Przed skuwaniem płytek należy zbadać klej w laboratorium. Próbkę pobiera się z kleju widocznego po odspojeniu płytki, szczelnie pakuje i wysyła do laboratorium. Na podstawie wyniku wiadomo, jak bezpiecznie przeprowadzić rozbiórkę.