Azbest był w Polsce szeroko stosowany w materiałach budowlanych aż do zakazu w 1997 roku i często występuje w budynkach wzniesionych lub remontowanych przed tym okresem. W tym artykule omawiamy najczęstsze miejsca i materiały, w których może znajdować się azbest.
Kleje do płytek
Klej do płytek to jeden z najczęstszych materiałów zawierających azbest w starszych budynkach. Szczególnie kleje stosowane do płytek ściennych i podłogowych w łazienkach i kuchniach często zawierają azbest. Dodawano go do klejów, aby poprawić ich wytrzymałość i odporność na wysoką temperaturę. Gdy podczas remontu skuwa się płytki, a klej nie został wcześniej zbadany, mogą uwolnić się włókna azbestu.
Szpachle ścienne i masy uszczelniające
Szpachla ścienna to kolejne bardzo częste źródło azbestu. Szpachli używano do wyrównywania ścian i sufitów przed malowaniem lub tapetowaniem. Szpachla zawierająca azbest może tworzyć kilka warstw jedna na drugiej i jest szczególnie niebezpieczna przy szlifowaniu, ponieważ pył łatwo się rozprzestrzenia. Azbest mogą zawierać także masy uszczelniające w łazienkach.
Wykładziny PCV i płytki winylowe
W starych wykładzinach PCV i płytkach winylowych oraz w kleju pod nimi często występuje azbest. W wykładzinach azbest pełnił funkcję zbrojenia, a w klejach do wykładzin – spoiwa. Przy zrywaniu wykładziny należy szczególnie zwrócić uwagę na warstwę kleju pod nią, która może zawierać azbest niezależnie od tego, czy zawiera go sama wykładzina.
Otuliny rur
W starszych budynkach izolacja rur ciepłowniczych i wodnych jest często wykonana z materiału zawierającego azbest. Otuliny rur są szczególnie problematyczne, ponieważ często trzeba je usuwać lub naruszać przy wymianie pionów i pracach instalacyjnych. Otulina zawierająca azbest to często szara lub biała masa, która łatwo się kruszy przy dotknięciu.
Pokrycia dachowe
Azbest stosowano także w różnych pokryciach dachowych, takich jak płyty dachowe, faliste płyty dachowe (eternit) i papa. Szczególnie eternit, czyli płyty azbestowo-cementowe, był popularnym materiałem na dachach i elewacjach. Ponadto azbest mogą zawierać płyty akustyczne w sufitach podwieszanych oraz płyty ukryte za boazerią.
Kleje i masy podłogowe
Kleje i masy wyrównujące pod podłogą często zawierają azbest. Szczególnie kleje do parkietu, kleje do wykładzin i masy podłogowe w budynkach sprzed zakazu należy zbadać przed ich usunięciem. Tego, że klej podłogowy zawiera azbest, nie widać z zewnątrz, więc jedynym wiarygodnym sposobem na uzyskanie odpowiedzi jest analiza laboratoryjna.
Instalacje wentylacyjne
W starszych budynkach azbest może występować w kanałach wentylacyjnych i ich izolacji. Azbest mogą zawierać także uszczelnienia i izolacje przeciwpożarowe w centralach wentylacyjnych. Przed remontem wentylacji zawsze warto sprawdzić, czy może tam być azbest.
Jak uzyskać pewność?
Azbestu nie da się rozpoznać gołym okiem – jedynym wiarygodnym sposobem jest analiza laboratoryjna. Jeśli Państwa budynek został wzniesiony lub remontowany przed ok. 1997 rokiem, zaleca się zbadanie materiałów przeznaczonych do usunięcia. Próbkę można pobrać samodzielnie i wysłać do laboratorium do analizy.
Zbadanie materiałów jest szczególnie ważne, gdy planowana jest rozbiórka, szlifowanie lub inne prace, przy których powstaje pył. Nienaruszony materiał zawierający azbest nie jest groźny, ale podczas rozbiórki i obróbki włókna azbestu uwalniają się do wdychanego powietrza.