Pozytywny wynik badania azbestu: co teraz?

Jeśli próbka azbestu dała wynik pozytywny, materiał należy pozostawić nienaruszony, przerwać w tym miejscu rozbiórkę, szlifowanie i wiercenie, a usunięcie zlecić firmie wyspecjalizowanej w usuwaniu azbestu. Nienaruszony materiał zawierający azbest nie stanowi szczególnego zagrożenia, więc zwykle nie ma pośpiechu. Najważniejsze, by materiał nie został naruszony, dopóki prace nie zostaną zaplanowane jako prace z azbestem.

Jak czytać raport, wyjaśniamy w artykule jak interpretować wynik badania azbestu. Ten artykuł to praktyczny poradnik: co zrobić zaraz po otrzymaniu wyniku, jak ustalić, czego dotyczy wynik, co przekazać firmie usuwającej azbest, kto powinien wiedzieć o znalezisku i co dzieje się po usunięciu.

Zaraz po otrzymaniu wyniku

1. Przerwać prace przy materiale. Nie szlifować, nie wiercić, nie ciąć, nie skuwać ani nie rozbierać materiału, w którym wykryto azbest, ani takiego samego materiału w innych miejscach.
2. Jeśli materiał został już naruszony, nie wpuszczać do pomieszczenia innych osób ani zwierząt i zamknąć drzwi. Nie odkurzać zwykłym odkurzaczem i nie zamiatać, ponieważ wzbija to drobny pył. Nie wynosić luźnych kawałków do innych pomieszczeń. Sprzątanie uszkodzonego materiału azbestowego i pyłu z niego jest częścią usuwania azbestu, dlatego należy je pozostawić wyspecjalizowanej firmie.
3. Oznaczyć miejsce. Zakleić taśmą miejsce poboru, jeśli nie zostało to jeszcze zrobione, i poinformować domowników, czego nie wolno dotykać.

Jeśli materiał jest nienaruszony i pozostaje na miejscu, można normalnie mieszkać i korzystać z pomieszczenia. Zagrożenie pojawia się głównie wtedy, gdy materiał ulega zniszczeniu lub degradacji i uwalnia się z niego pył.

Czy materiał trzeba usunąć?

Wynik pozytywny sam w sobie nie oznacza, że materiał trzeba usunąć. Nienaruszonych materiałów azbestowych nie trzeba usuwać, dopóki nie obejmuje ich rozbiórka ani inna obróbka, która je narusza. W praktyce decyzja zależy od planu remontu:

• Remont narusza materiał: wtedy materiał zawierający azbest z reguły usuwa się z obszaru prac. Usunięcie planuje się i przeprowadza jako prace z azbestem, zanim zaczną się pozostałe prace.
• Remont nie narusza materiału: materiał można pozostawić nienaruszony. Warto zapisać, gdzie się znajduje, aby osoba prowadząca następny remont o nim wiedziała.
• Plan można zmienić: czasem da się tak ograniczyć zakres remontu, by materiał zawierający azbest w ogóle nie był naruszany. Trzeba pamiętać, że również mocowania i otwory wiercone naruszają materiał, więc płyty zawierającej azbest nie można po prostu zakryć nową konstrukcją przykręconą przez nią. Najlepiej ocenić to razem z firmą usuwającą azbest lub projektantem.

Ustalić, czego dotyczy wynik

Wynik dotyczy miejsca poboru i takiego samego materiału. Jeśli ta sama wykładzina PCV, szpachla lub płytki ciągną się do innych pomieszczeń i zostały położone w tym samym czasie, również tam należy je traktować jako zawierające azbest. Jeśli próbka miała kilka warstw, cały układ warstw traktuje się jako zawierający azbest, nawet jeśli azbest znajduje się tylko w jednej warstwie.

Pozostałe materiały w obszarze remontu wciąż nie są zbadane. Przed zapytaniem o wycenę warto zbadać także je, aby firma usuwająca azbest mogła zaplanować wszystko za jednym razem, a prac nie przerwało nowe znalezisko. W artykule ile próbek azbestu potrzeba opisujemy, jak ocenić liczbę próbek.

• Zaznaczyć obszary z azbestem na rzucie mieszkania lub na zdjęciach.
• Oszacować ilość materiału do usunięcia, na przykład metry kwadratowe podłogi lub metry bieżące otuliny rur.
• Zapisać, które materiały zostały zbadane, a które nie.

Wycena od wyspecjalizowanej firmy

Usuwanie materiału zawierającego azbest to prace z azbestem, które powinna wykonać firma wyspecjalizowana w usuwaniu azbestu, zgodnie z przepisami, nad których przestrzeganiem czuwa Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Łatwiej uzyskać dokładną wycenę, jeśli od początku przekaże się firmie:

• raport z analizy laboratoryjnej,
• miejsca poboru próbek i zdjęcia,
• szacunkowe ilości materiału do usunięcia,
• informacje o pozostałych pracach w ramach remontu i harmonogramie,
• informacje o drogach dojścia, mieszkańcach budynku i ewentualnych sąsiadach, których dotyczą prace.

Warto zapytać, czy wycena obejmuje plan prac, wymagane zgłoszenia, wydzielenie strefy prac i podciśnienie, pakowanie i transport odpadów, sprzątanie końcowe oraz próbki powietrza przed ponownym udostępnieniem pomieszczenia. Firma odpowiada za to, by prace były zgodne z przepisami, dlatego trzeba liczyć się z tym, że między wynikiem a usunięciem może minąć trochę czasu.

Kto powinien wiedzieć?

• Wykonawca: jeśli remont prowadzi ktoś inny, musi wiedzieć o znalezisku, zanim cokolwiek zostanie rozebrane.
• Spółdzielnia, wspólnota mieszkaniowa lub wynajmujący: w budynku wielorodzinnym lub szeregowym usuwanie azbestu wpływa na organizację prac, klatki schodowe i sąsiadów.
• Pozostali domownicy: wszyscy powinni wiedzieć, jakiego materiału nie wolno dotykać.
• Przyszły kupujący: jeśli w przyszłości sprzedają Państwo nieruchomość, warto otwarcie poinformować o znanych znaleziskach azbestu i przeprowadzonych pracach.

Czego nie robić samodzielnie

• Nie usuwać samodzielnie materiału zawierającego azbest, nawet jeśli powierzchnia jest niewielka.
• Nie szlifować, nie wiercić ani nie ciąć materiału, nawet na próbę.
• Nie wyrzucać materiału razem ze zwykłymi odpadami budowlanymi lub zmieszanymi. Odpady azbestowe to odpady niebezpieczne – o sposób ich przekazania warto zapytać w urzędzie gminy. Postępowanie z nimi opisujemy w artykule usuwanie odpadów azbestowych.
• Nie zostawiać uszkodzonego miejsca odkrytego – do czasu usunięcia należy je zakryć taśmą lub folią.

Po usunięciu azbestu

Po usunięciu azbestu obszar prac jest sprzątany, a próbki powietrza pozwalają sprawdzić, czy pomieszczenie jest czyste, zanim wróci do normalnego użytku. Próbki powietrza opisujemy na stronie próbka powietrza na azbest. Warto poprosić firmę o poniższe dokumenty i przechowywać je razem z pozostałą dokumentacją remontu:

• raporty z analiz laboratoryjnych,
• plan prac oraz informacje o zgłoszeniach,
• wyniki próbek powietrza,
• dokument potwierdzający, gdzie przekazano odpady.

Dokumenty przydadzą się przy następnym remoncie, przy sprzedaży mieszkania i w bieżącym utrzymaniu nieruchomości.

Jeśli obawiają się Państwo narażenia

Jeśli materiał został już przeszlifowany lub rozebrany przed otrzymaniem wyniku, a obawiają się Państwo o swoje zdrowie, warto porozmawiać z lekarzem.

Potrzebne kolejne próbki?

Gdy okaże się, że jeden materiał zawiera azbest, warto zbadać pozostałe materiały objęte tym samym remontem, zanim zostanie ustalony plan usuwania. Asbestlab analizuje próbki mikroskopem elektronowym JEOL SEM-EDS, a raport w języku polskim otrzymują Państwo e-mailem, zwykle tego samego dnia, w którym próbka dotrze do laboratorium. Analiza kosztuje 39,90 € + VAT za próbkę, czyli 50,07 € z VAT (fiński VAT 25,5 %), a cena za próbkę jest taka sama dla 1–100 próbek. Cena nie obejmuje kosztów przesyłki. Analizę można zamówić przez internet i opłacić kartą przy składaniu zamówienia.