Z odpadami azbestowymi postępuje się inaczej niż ze zwykłymi odpadami budowlanymi: zwilża się je, szczelnie pakuje w folię, oznacza jako odpady azbestowe i oddaje w punkcie, który przyjmuje azbest. Cenę ustala podmiot przyjmujący odpady w Państwa okolicy. Najpierw jednak warto sprawdzić w laboratorium, czy materiał w ogóle zawiera azbest – jeśli nie, jest to zwykły odpad budowlany.
Czym są odpady azbestowe i dlaczego traktuje się je osobno?
Odpady azbestowe to rozebrany materiał zawierający azbest. Typowe przykłady to płyty azbestowo-cementowe, czyli eternit, stara izolacja rur, klej do płytek, szpachla i wykładziny PCV z klejem. Odpady azbestowe są odpadami niebezpiecznymi i nie wolno mieszać ich z innymi odpadami budowlanymi, odpadami zmieszanymi ani odpadami komunalnymi.
Powód jest prosty: gdy materiał zawierający azbest ulega zniszczeniu, włókna mogą się uwolnić i przedostać do powietrza, którym oddychamy. Osobne pakowanie i postępowanie gwarantują, że pył nie rozprzestrzenia się podczas załadunku, transportu ani przyjmowania odpadów i że trafiają one tam, gdzie wiadomo, jak się z nimi obchodzić.
Jak pakować odpady azbestowe?
Celem pakowania jest to, aby na żadnym etapie z materiału nie wydostawał się pył. Ogólne zasady są następujące:
- Zwilżanie: przed przenoszeniem i pakowaniem materiał należy lekko zwilżyć, aby włókna pozostały związane.
- Szczelna folia: odpady pakuje się w podwójną, grubą folię lub w szczelne worki na odpady, a łączenia okleja taśmą. Płyty najlepiej pakować w całości, bez cięcia i łamania.
- Oznakowanie: każde opakowanie należy wyraźnie oznaczyć, na przykład napisem „Odpady azbestowe – wdychanie pyłu jest niebezpieczne”.
- Ostrożne przenoszenie: opakowań nie należy rzucać ani upuszczać, aby folia się nie rozerwała.
Podmiot przyjmujący odpady może mieć własne wytyczne, na przykład dotyczące wielkości lub materiału opakowań, dlatego warto je sprawdzić przed rozpoczęciem prac.
Gdzie oddać odpady azbestowe?
Odpady azbestowe oddaje się w punkcie przyjmowania odpadów niebezpiecznych, który przyjmuje azbest, na przykład w punkcie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) lub w instalacji gospodarowania odpadami w Państwa gminie. Nie każdy punkt przyjmuje azbest, a w wielu miejscach trzeba wcześniej zgłosić oddanie odpadów lub umówić termin. Dlatego warto skontaktować się z urzędem gminy lub lokalnym punktem zbiórki i zapytać:
- który punkt przyjmuje odpady azbestowe,
- czy trzeba umówić termin lub zgłosić się wcześniej,
- jak odpady powinny być zapakowane i oznakowane,
- czy obowiązują szczególne zasady dla niewielkich ilości z gospodarstw domowych.
Przy większych remontach odpady azbestowe zbiera się często w osobnym kontenerze, którego zawartość jest wywożona do instalacji przyjmującej azbest. Więcej o kontenerach na odpady azbestowe.
Ile kosztuje pozbycie się azbestu?
Cena zależy od cennika podmiotu przyjmującego odpady, ilości odpadów oraz od tego, czy oddają je Państwo samodzielnie, czy korzystają z kontenera lub usługi transportu. Ceny różnią się w zależności od gminy, więc dokładną kwotę można uzyskać tylko od podmiotu przyjmującego odpady w Państwa okolicy. Warto zapytać przynajmniej o to, czy opłata naliczana jest od wagi czy od wielkości ładunku, czy istnieje opłata minimalna za małe ilości i czy transport jest wliczony, jeśli nie oddają Państwo odpadów samodzielnie.
Ponieważ osobne postępowanie z odpadami azbestowymi zwykle kosztuje więcej niż ze zwykłymi odpadami budowlanymi, niepewność może słono kosztować. Jeśli materiał wolny od azbestu zostanie dla bezpieczeństwa potraktowany jak odpad azbestowy, płaci się niepotrzebnie za osobne postępowanie. Jeśli natomiast materiał zawierający azbest zostanie oddany jako zwykły odpad, łamie się przepisy i naraża innych na pył.
Utylizacja eternitu – o czym pamiętać?
Płyty azbestowo-cementowe, często nazywane eternitem, stosowano na przykład na elewacjach, dachach oraz jako płyty ścienne wewnątrz budynków. Cała płyta jest twarda i zwarta, ale podczas cięcia, wiercenia lub łamania uwalnia się z niej pył. Dlatego przy pozbywaniu się płyt eternitowych najważniejsze jest, aby demontować je w możliwie nienaruszonym stanie, zwilżać i szczelnie pakować w folię.
Nie wszystkie stare płyty włóknocementowe zawierają jednak azbest. Wiek i wygląd płyty nie przesądzają o tym z całą pewnością, dlatego przed demontażem płyt warto zbadać próbkę.
Kiedy rozbiórkę powinien wykonać fachowiec?
Rozbiórka materiałów zawierających azbest podlega przepisom, których przestrzeganie nadzoruje Państwowa Inspekcja Pracy. Większe ilości i samą rozbiórkę powinna wykonać firma posiadająca kwalifikacje do usuwania azbestu. Firma zajmuje się wydzieleniem strefy pracy, podciśnieniem, zabezpieczeniami i wymaganymi formalnościami, a zwykle także pakowaniem odpadów i ich transportem do punktu odbioru. Więcej informacji na stronie usuwanie azbestu.
Gdy rozbiórkę wykonuje wykonawca, transport i przekazanie odpadów niebezpiecznych powinny zostać udokumentowane. Warto poprosić firmę o informację, gdzie odpady zostały przekazane, i przechowywać ją razem z pozostałą dokumentacją remontu.
Najpierw badanie: czy to w ogóle azbest?
Azbestu nie da się rozpoznać gołym okiem. Stara płyta, klej czy szpachla mogą zawierać azbest albo być całkowicie wolne od azbestu, a wygląd nie pokazuje różnicy. Dlatego analiza laboratoryjna to najrozsądniejszy pierwszy krok przed rozbiórką i utylizacją odpadów.
- Wynik ujemny: materiał nie zawiera azbestu i traktuje się go jak zwykły odpad budowlany zgodnie z zasadami obowiązującymi w gminie.
- Wynik dodatni: wiadomo, że rozbiórkę i postępowanie z odpadami trzeba przeprowadzić zgodnie z zasadami dotyczącymi azbestu.
Wynik dotyczy zbadanego materiału. Jeśli rozbiórka obejmuje kilka różnych materiałów lub warstw, z każdego warto pobrać osobną próbkę. Próbkę należy pobrać zgodnie z instrukcją pobierania próbek; warto też przeczytać, jak chronić się podczas pobierania próbki.
Jak pomaga Asbestlab
Asbestlab to laboratorium w Espoo w Finlandii, specjalizujące się w analizach azbestu. Nie prowadzimy rozbiórek i nie zajmujemy się odpadami, lecz badamy próbki materiałów za pomocą elektronowego mikroskopu skaningowego JEOL SEM-EDS. Analiza kosztuje 39,90 € + VAT za próbkę (50,07 € z VAT, fiński VAT 25,5 %), a ta sama cena obowiązuje przy wszystkich zamówieniach na 1–100 próbek; w przypadku projektów obejmujących ponad 100 próbek cenę można negocjować. Wynik jest wysyłany e-mailem w języku polskim, zwykle tego samego dnia, w którym próbka dotrze do laboratorium. Koszt przesyłki nie jest wliczony w cenę.
Znając wynik, wiadomo też, czy odpady w ogóle trzeba traktować jako azbestowe. Analizę można zamówić online, zapłacić kartą i wysłać próbkę za pośrednictwem Poczty Polskiej.